De pandemie pompte miljoenen FFP-maskers op de Belgische markt, waarvan een deel tijdelijk onder versoepelde normen was toegestaan. Die tijdelijke toelating is afgelopen — maar niet alle maskers zijn uit omloop. De FOD Economie startte in 2021 een meerjaren controlecampagne om de markt op te schonen. In 2023 werden 15 FFP2/3-maskers bemonsterd via gespecialiseerde webwinkels, distributeurs en importeurs.
FFP1, FFP2 of FFP3: wat is het verschil?
De drie FFP-klassen (Filtering Face Piece) zijn gedefinieerd in EN 149:2001+A1:2009 en onderscheiden zich op twee parameters: filterefficiëntie en totale lek (combinatie van filter + pasvorm).
| Klasse | Filterefficiëntie | Maximale totale lek | Toepassing |
|---|---|---|---|
| FFP1 | ≥ 80% | ≤ 22% | Fijn stof, niet-toxische deeltjes |
| FFP2 | ≥ 94% | ≤ 8% | Fijn stof, aërosolen, biologische agentia |
| FFP3 | ≥ 99% | ≤ 2% | Uiterst fijn stof, asbest, radioactieve deeltjes, P3-toepassingen |
Het beschermingsniveau hangt niet alleen af van de filterklasse maar ook van de pasvorm. Een FFP3-masker dat slecht sluit, biedt in de praktijk minder bescherming dan een goed passend FFP2-masker. Paspasstests (fit tests) zijn verplicht voor Categorie III adembescherming — inclusief FFP3.
Wat vond de Belgische inspectie in 2023?
De controlecampagne 2023-2024 richtte zich op twee soorten tekortkomingen:
Technische tekortkomingen
Maskers die niet voldeden aan de prestatienormen van EN 149: filterefficiëntie onder de drempelwaarde, ademweerstand buiten de tolerantie, of onvoldoende afdichting bij de gezichtslijn. Controleurs stootten ook op maskers die tijdelijk waren toegestaan tijdens de coronacrisis maar sindsdien niet meer conform waren aan de reguliere vereisten — en toch nog verkocht werden.
Administratieve tekortkomingen
Ontbrekende of onvolledige CE-markering, ontbrekend notified body-nummer (verplicht voor FFP2 en FFP3 als Categorie III PBM), ontbrekende EG-conformiteitsverklaring, of gebruiksaanwijzing niet beschikbaar in de taal van het land van gebruik.
Bij elke vastgestelde niet-conformiteit trad de inspectie onmiddellijk ter plaatse op — geen staalname meer, maar directe actie. Producten werden van de markt gehaald via officieel terugroepbevel.
Wanneer is FFP2 onvoldoende en verplicht FFP3?
De keuze tussen FFP2 en FFP3 volgt uit de risicoanalyse, niet uit een voorkeur of gewenning. FFP3 is verplicht bij blootstelling aan:
- Asbest: de aangescherpte grenswaarde van 0,01 vezels/cm³ (sinds 21 december 2025) vereist P3-filtratie
- Radioactieve deeltjes: altijd P3, ongeacht de activiteit
- Cytotoxische stoffen: bij opruim of onderhoudswerk met carcinogene stofblootstelling
- Tuberculose en andere luchtpathogenen: in zorgsettings met bevestigde blootstelling
- Mangaanoxide, kobalt, beryllium: bij overschrijding van OEL met factor > 10
Bij twijfel geldt de preventiehiërarchie: als collectieve bronafzuiging de blootstelling onder de OEL kan brengen, is PBM niet de eerste maatregel. Als de restblootstelling na collectieve maatregelen FFP3 rechtvaardigt, is een volgelaatsmasker met P3-filter (EN 136 + EN 143) ergonomisch gunstiger bij langdurig gebruik dan een wegwerp FFP3.
Checklist voor uw aankoopbeleid
- Controleer het CE-label: is het notified body-nummer (4 cijfers) aanwezig?
- Vraag de EG-conformiteitsverklaring op bij uw leverancier — dit is wettelijk verplicht
- Controleer of de gebruiksaanwijzing beschikbaar is in het Nederlands
- Sluit maskers die tijdens de pandemie tijdelijk waren toegelaten, uit van uw assortiment
- Plan jaarlijkse paspasstests voor medewerkers die FFP3 of hoger dragen
- Documenteer de vervangingsfrequentie per functieprofiel en blootstellingsniveau
Maskers die beschadigingen, scheuren of vervormingen vertonen, of die een val hebben meegemaakt, zijn buiten gebruik te stellen — ook als de gebruiksduur nog niet verstreken is. Opslagcondities (vochtigheid, temperatuur) beïnvloeden de effectieve levensduur van filterende halfmaskers.