De pandemie pompte miljoenen FFP-maskers op de Belgische markt, waarvan een deel tijdelijk onder versoepelde normen was toegestaan. Die tijdelijke toelating is afgelopen — maar niet alle maskers zijn uit omloop. In de nationale controlecampagne 2023-2024 bemonsterde de FOD Economie 15 FFP2/3-maskers via gespecialiseerde webwinkels, distributeurs en importeurs.
FFP1, FFP2 of FFP3: wat is het verschil?
De drie FFP-klassen (Filtering Face Piece) zijn gedefinieerd in EN 149:2001+A1:2009 en onderscheiden zich op twee parameters: filterefficiëntie en totale lek (combinatie van filter + pasvorm).
| Klasse | Filterefficiëntie | Maximale totale lek | Toepassing |
|---|---|---|---|
| FFP1 | ≥ 80% | ≤ 22% | Fijn stof, niet-toxische deeltjes |
| FFP2 | ≥ 94% | ≤ 8% | Fijn stof, aërosolen, biologische agentia |
| FFP3 | ≥ 99% | ≤ 2% | Uiterst fijn stof, asbest, radioactieve deeltjes, P3-toepassingen |
Het beschermingsniveau hangt niet alleen af van de filterklasse maar ook van de pasvorm. Een FFP3-masker dat slecht sluit, biedt in de praktijk minder bescherming dan een goed passend FFP2-masker. Een pasvormtest (fit test) is daarom sterk aanbevolen, zeker bij FFP3. Volg in elk geval de gebruiksaanwijzing van de fabrikant: de Codex verplicht het gebruik volgens die gebruiksaanwijzing (artikel IX.2-17).
Wat vond de Belgische inspectie in 2023?
De campagne controleerde zowel technische vereisten (de maskers werden getest door de geaccrediteerde labs SGS Fimko in Finland en AITEX in Spanje) als administratieve vereisten: markeringen, begeleidende documenten en technische documentatie.
Bij de staalnames stootten de controleurs ook op maskers die tijdens de coronacrisis tijdelijk toegestaan waren, maar sinds 31 juli 2022 niet meer gebruikt mogen worden. Daarvan werd geen staal genomen: de inspectie trad onmiddellijk ter plaatse op. Zulke maskers horen niet meer in uw voorraad.
Wat u bij elke aankoop zelf kunt nakijken: de CE-markering met het 4-cijferige nummer van de aangemelde instantie (verplicht voor FFP2 en FFP3, want categorie III), de EU-conformiteitsverklaring en een gebruiksaanwijzing in uw taal.
Wanneer is FFP2 onvoldoende en verplicht FFP3?
De keuze tussen FFP2 en FFP3 volgt uit de risicoanalyse, niet uit een voorkeur of gewenning. In deze situaties is FFP3 (of een masker met P3-filter) de gangbare minimumkeuze:
- Asbest: de grenswaarde is sinds 21 december 2025 0,01 vezel/cm³; voor de couveusezakmethode schrijft de Codex zelfs een volgelaatsmasker met P3-filter voor (artikel VI.3-58)
- Radioactieve deeltjes: altijd P3, ongeacht de activiteit
- Cytotoxische stoffen: bij opruim of onderhoudswerk met carcinogene stofblootstelling
- Tuberculose en andere luchtpathogenen: in zorgsettings met bevestigde blootstelling
- Mangaanoxide, kobalt, beryllium: bij overschrijding van OEL met factor > 10
Bij twijfel geldt de preventiehiërarchie: als collectieve bronafzuiging de blootstelling onder de OEL kan brengen, is persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) niet de eerste maatregel. Als de restblootstelling na collectieve maatregelen FFP3 rechtvaardigt, is een volgelaatsmasker met P3-filter (EN 136 + EN 143) ergonomisch gunstiger bij langdurig gebruik dan een wegwerp FFP3.
Checklist voor uw aankoopbeleid
- Controleer het CE-label: is het notified body-nummer (4 cijfers) aanwezig?
- Vraag de EU-conformiteitsverklaring op bij uw leverancier — het masker moet er een kopie of het internetadres van bij hebben
- Controleer of de gebruiksaanwijzing beschikbaar is in het Nederlands
- Sluit maskers die tijdens de pandemie tijdelijk waren toegelaten, uit van uw assortiment
- Plan pasvormtests voor medewerkers die FFP3 of hoger dragen (aanbevolen, en verplicht wanneer de gebruiksaanwijzing ze oplegt)
- Documenteer de vervangingsfrequentie per functieprofiel en blootstellingsniveau
Maskers die beschadigingen, scheuren of vervormingen vertonen, of die een val hebben meegemaakt, zijn buiten gebruik te stellen — ook als de gebruiksduur nog niet verstreken is. Opslagcondities (vochtigheid, temperatuur) beïnvloeden de effectieve levensduur van filterende halfmaskers.