EN 388 (huidige versie EN 388:2016+A1:2018) is de geharmoniseerde Europese norm voor beschermende handschoenen tegen mechanische risico's. Wie een handschoen met CE-markering aanbiedt als bescherming tegen snijden, schuren, scheuren of steken, toont dat in de praktijk aan met de testen uit deze norm.
Het probleem: de norm is in 2016 herzien en veel inkoopafdelingen hanteren nog de cijfers uit de oude versie. Dat leidt tot verkeerde selecties en onnodige kosten.
Hoe werkt de EN 388:2016 markering?
Sinds de herziening in 2016 bestaat de EN 388-code uit zes posities in plaats van vier. Een volledig gelabeld paar handschoenen toont een code zoals 4 X 4 3 C P:
ISO snijtest: Level A t/m F
Positie 5 geeft de snijbestendigheid via de ISO 13997-test (TDM). Verschijnt er een X in positie 2, dan zijn de vezels te snijvast voor de Coup-test — positie 5 is in dat geval de enige geldige referentie. De schaal loopt van A t/m F, uitgedrukt in de kracht nodig om de handschoen over 20 mm door te snijden:
| Niveau | Minimale snijkracht | Typische toepassing |
|---|---|---|
| A | 2 N | Verpakte goederen, karton, hout |
| B | 5 N | Afgewerkte onderdelen, dozen openen met een cutter |
| C | 10 N | Metaalprofielen met bramen, wapeningsstaal, metalen banden |
| D | 15 N | Vers geknipt of gestanst plaatwerk, sloopwerk |
| E | 22 N | Glaspanelen hanteren, machinemessen wisselen |
| F | 30 N | Glas snijden of breken, uitbenen met een mes |
Belangrijke kanttekening: de EN 388-score zegt niets over comfortniveau, hittebestendigheid of chemische bescherming. Een Level F-handschoen kan oncomfortabel zijn voor fijn motorisch werk. Een Level A-handschoen kan uitstekend geschikt zijn voor montage waarbij snijrisico niet het primaire gevaar is.
Welk niveau heeft uw activiteit nodig?
Er bestaat geen wettelijke tabel die een sector of taak aan een snijklasse koppelt. Protegara kiest de klasse daarom per type rand waarmee de hand in contact komt, en past die regel bij elke klant op dezelfde manier toe. Binnen één sector komen vaak meerdere randtypes voor: kies per taak, niet per bedrijf.
Logistiek en warehousing
Vertrekpunt: Level B, Level C bij metalen bandjes en palletranden van metaal
Dozen openen met een cutter en kunststof banden zijn bewerkte of lichte snijrisico's (B). Metalen verpakkingsbanden zijn onbewerkte metaalranden (C).
Constructie en installatie
Vertrekpunt: Level C, Level D bij sloopwerk en vers geknipt plaatwerk
Profielen, wapeningsstaal en kabelgoten zijn onbewerkte metaalranden (C). Sloopwerk met scherpe brokstukken en plaatwerk vlak na het knippen vragen D, met stootbescherming (P) bij sloop.
Metaalverwerking en automotive
Vertrekpunt: Level C voor ontbraamde profielen, Level D voor stansdelen, Level E bij machinemessen
Gestanst of vers geknipt plaatwerk vraagt D. Wie messen of zeer scherpe stansmallen wisselt, kiest E. Bij draaiende machines: geen handschoenen.
Voeding en slachterijen
Vertrekpunt: Level F bij werken met een mes naar de hand toe
Bij uitbenen en fileren komt het mes naar de hand toe. Daar kiezen we F, en een maliënhandschoen volgens EN 1082 waar het mes kan steken. Handschoenen die met voedingsmiddelen in contact komen, moeten bovendien geschikt zijn voor voedingscontact (Verordening (EG) nr. 1935/2004). Bij reinigingsmiddelen komt daar chemische bescherming volgens EN ISO 374 bij.
Glasverwerking
Vertrekpunt: Level E voor glas hanteren, Level F voor glas snijden of breken
Let op: zelfs Level F-handschoenen beschermen niet afdoende tegen glas dat breekt terwijl u het vasthoudt. Mechanische glasgreeptechniek blijft essentieel.
De TCO-fout die de meeste inkopers maken
De meeste inkoopafdelingen selecteren op basis van aankoopprijs per paar. Dat is de verkeerde variabele.
Neem dit illustratieve rekenvoorbeeld voor een magazijn (prijzen en levensduur zijn aannames; vervang ze door uw eigen cijfers):
| Variabele | Goedkope optie | Betere optie |
|---|---|---|
| Handschoen | EN 388 Level A, €3,20/paar | EN 388 Level C, €9,80/paar |
| Gemiddelde levensduur | 3 weken | 6 weken |
| Prijs per week | €1,07 | €1,63 |
| Vervanging per medewerker/jaar | 17 paar | 9 paar |
| Jaarkosten per medewerker | €54,40 | €88,20 |
Op het eerste gezicht wint de goedkopere handschoen. Maar voeg drie factoren toe die systematisch ontbreken in standaard inkoopberekeningen:
- Administratiekosten per bestelling: elke bestellingsronde kost 15-30 minuten backoffice-tijd. 8 extra bestellingen per jaar × €35/uur = €70-€140 extra per medewerker.
- Stockbeheer: meer rotatie = meer stockruimte, meer kans op ontbrekende maten, meer spoedbestellingen.
- Acceptatiegraad: goedkope handschoenen worden sneller uitgetrokken. Een handschoen die niet gedragen wordt, kost 100% van zijn aankoopprijs en levert €0 bescherming.
Wanneer u alle factoren meeneemt, is het kostenverschil in dit voorbeeld omgekeerd: de "duurde" handschoen kost jaarlijks €30-€80 minder per medewerker.
Hoe u de juiste norm selecteert
- Identificeer het primaire mechanische risico — snijden, schuren, steken of scheuren? EN 388 dekt alle vier, maar de juiste balans hangt af van het specifieke werk.
- Voer een risicobeoordeling uit — verplicht onder Codex Welzijn op het Werk, Boek IX, Titel 2. De risicobeoordeling moet de ernst, frequentie en duur van blootstelling documenteren.
- Test comfortniveau bij de doelgroep — betrek de eindgebruikers. Handschoenen die niet gedragen worden, zijn geen bescherming.
- Bereken TCO over de volledige levensduur — niet alleen aankoopprijs, maar vervanging, administratie en acceptatiegraad.
- Controleer CE-markering en bijbehorend testrapport — de fabrikant moet een Declaration of Conformity kunnen aanleveren.
Wilt u per taak weten welk EN 388-niveau past? Plan een werkplekbezoek: een veiligheidsexpert zal bij u langskomen, 15 tot 30 minuten op de werkvloer, en u krijgt daarna een schriftelijk advies.